63

"Ey Resûlüm! Allah'a ant olsun ki, senden önceki milletlere de peygamber göndermişizdir. Fakat şeytan onların yaptıklarını kendilerine süslü göstermişti. İşte bugün o, onların velisidir. Ve onlar için elem verici bir azap vardır."

A- " Ey Resûlüm! Allah'a ant olsun ki, senden önceki milletlere de peygamber göndermişizdir. Fakat şeytan onların yaptıklarım kendilerine süslü göstermişti. İşte bugün o, onların velisidir."

Bu kelâm, Resûlüllahi, kâfirlerden gördüğü cehaletler için teselli etmektedir ve ondan dolayı onlar için bir ceza vaadidir.

Yani Biz, onlara da peygamberler göndermiştik. Peygamberler onları hakka davet etmişlerdi; onlar ise, bu çağrıya olumlu cevap vermemişlerdi. Çünkü şeytan, onların yaptıklarını kendilerine süslü göstermişti de, bu yüzden onlar, küfürlerinde ısrar etmişlerdi. İşte şeytan, onlara yaptıklarını süslü gösterdiği gün nasıl onların velisi olduysa, onlar ateşte yanarken de onların velisi odur. O, ne de kötü bir velidir!

Veli, yardımcı demektir. Demek ki bugün onların şeytandan başka yardımcısı da yoktur. Bu ifade, onların yardımcisiz kalacakların kuvvetle anlatmak içindir.

"Onların" zamiri, Kureyş müşriklerini anlatıyor da olabilir. Çünkü şeytan eski ümmetlere de yaptıklarını süslü göstermişti. O halde Kureyş müşriklerinin velisi de şeytandır. Çünkü Kureyş müşrikleri de onlardandır. Yahut onların emsalinin velisi şeytandır.

B- " Ve onlar için elem verici bir azap vardır."

Ahirette onlar için, elem verici bir azap olan cehennem vardır.