78

"Ve Allah sizi analarınızın karnından, hiçbir şey bilmediğiniz halde çıkarmıştır. Süksedesiniz diye de size kulaklar, gözler ve kalpler vermiştir."

A- " Ve Allah sizi analarınızın karnından, hiçbir şey bilmediğiniz halde çıkarmıştır."

Bu cümle 72. âyetteki "Allah size kendi nefislerinizden eşler yarattı" cümlesine atıf olup onunla beraber tevhit delilleri manzumesine dahildir kı, 65. âyette "Allah, yukarıdan bir su indirdi"; 70. âyette "Allah sizi yarattı"; 71. âyette "Allah kiminizi kiminize üstün kıldı" ifadeleri de bu delillere dahildir.

B- " Şükredesiniz diye de size kulaklar, gözler ve kalpler vermiştir."

Allah (celle celâlühü) ilim ve marifetleri tahsil etmek üzere duyu organlarınızı; cüzi şeyleri hissedip kalplerinizle idrâk etmeniz için, beyan buyurduğu müştereklikleri ve farklılıkları anlamanız için, sonuçta sizde kesin ilimlerin hâsıl olmasıyla bu ilimleri kullanarak kesbî ilimleri tahsil imkanı elde etmeniz için, bunları size vermiştir ki, size bahşedilen çeşitli nimetleri anlayıp Allah'a şükredesiniz.

Âyette, kulaklar, gözlerden önce zikredilmiş. Çünkü kulak, vahyi telakki yoludur. Yahut kulak idrâki, göz idrâkinden önce hâsıl olduğu içindir..