119

"Biz onu salihlerden bir peygamber olarak İshâk ile de müjdeledik. Onu da İshâk'ı da uğurlu kıldık. Her ikisinin nesillerinden iyilik yapanlar da vardı, kendine apaçık zulmedenler de. Andolsun, biz Mûsâ'ya ve Hârûn'a da Iütufta bulunduk. Onları ve kavimlerini o büyük sıkıntıdan kurtardık. Onlara yardım ettik de onlar galip gelenler oldular. Biz onlara (hükümlerimizi) açıklayan Kitab'ı (Tevrat'ı) verdik. Onları doğru yola ilettik. Sonradan gelenler arasında onlara güzel birer ad bıraktık."

İbn Cerîr'in bildirdiğine göre İbn Abbâs, "Biz onu salihlerden bir peygamber olarak İshâk ile de müjdeledik" âyetini açıklarken: "İshâk, Allah kendisini kurban olmaktan kurtardığı zaman peygamberlikle müjdelenmiştir. İshâk'ın peygamberlikle müjdelenmesi doğduğu zaman olmamıştır" dedi.

İbn Ebî Şeybe, Abd b. Humeyd, İbnu'l-Münzir, İbn Ebî Hâtim ve Hâkim'in bildirdiğine göre İbn Abbâs, "Biz onu salihlerden bir peygamber olarak ishâk ile de müjdeledik" âyetini açıklarken: "Peygamberlik müjdesi İshâk'a iki defa verilmiştir. Biri doğduğu zaman, diğeri de kendisine peygamberlik verildiği zaman" dedi.

Abd b. Humeyd'in bildirdiğine göre Abdulhamîd b. Cübeyr b. Şeybe der ki: İbnu'l-Müseyyeb'e: "Kurban edilen kişi İshâk mıydı?" diye sorduğumda: "Böyle bir şeyi demekten Allah'a sığınırız! Kurban edilen kişi İshâk değil İsmâil'dir. Zira İbrâhim'e gösterdiği sabırdan dolayı oğul olarak İshâk ihsan edilmiştir" cevabını verdi.

Abd b. Humeyd, İbn Cerîr, İbnu'l-Münzir ve İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre Katâde, "Biz onu salihlerden bir peygamber olarak İshâk ile de müjdeledik" âyetini açıklarken: "Kurban edilmekten kurtulunca, Allah'a kendini feda ettiği için peygamber olacağı müjdelendi. "Her ikisinin nesillerinden iyilik yapanlar da vardı, kendine apaçık zulmedenler de" âyeti: "İkisinin de nesillerinden müminler de, kafirler de vardı" mânâsındadır. "Mûsâ'ya ve Hârûn'a da lütufta bulunduk. Onları ve kavimlerini o büyük sıkıntıdan kurtardık" âyetlerindeki sıkıntıdan kastedilen, Hazret-i Mûsa ve Hârun'un, Firâvun'un askerlerinden kurtarılmasıdır. Açıklayan kitap ise Tevrat'tır. Doğru yoldan kastedilen İslam'dır. "Sonradan gelenler arasında onlara güzel birer ad bıraktık" âyetinden kasıt ise onların sonradan gelenler tarafından güzel şekilde anılmalarıdır."