161

De ki: Şüphesiz beni Rabbim doğru bir yola, hakka yönelen İbrahim’in dimdik ayakta duran dinine hidayet etti. O, müşriklerden değildi.

"De ki: Rabbim beni doğru yola hidayet etti":

Zeccâc: Beni hak din olan dine hidayet etti, diye mana vermiş, sonra da bunu:

"Dinen kıyemen” ile tefsir etmiştir.

İbn Kesir, Nâfi ve Ebû Amr kafi meftuh ve yeyi de şeddeli olarak "kayyimen” okumuştur. Kayyim: Dosdoğru demektir.

Âsım, İbn Âmir, Hamze ve

Kisâi de: Kafin kesresi ve ye de şeddesiz olarak: "kıyemen” okumuşlardır.

Zeccâc da: O; sığar ve kiber gibi mastardır, demiştir. Mekki de şöyle demiştir: Kim şeddesiz okursa onu "fial” vezninde kabul etmiş olur ki, aslı vav ile "kıvem” idi, nitekim ivaz ve hivel de aynı kalıptadır, ancak o, kıyasa ters düşmüştür.

Zeccâc da şöyle demiştir:

"Dinen kıyemen"in mensûb okunması manaya göredir; çünkü:

"Hedani” deyince, bana bir din tarif etti manası akla gelir. Onun

"ilâ sıratın müştekim” kavlinden bedel olması da câizdir ki, o zaman mana: Beni dimdik bir din olan doğru yola hidayet etti, olur.

"Hanifen” ise: İbrahim’den hal olarak mensubtur, mana da: Hedani millete ibrahime fi hali hanefiyyetihi demek olur.