162

De ki: Şüphesiz namazım, ibadetlerim, hayatım ve ölümüm âlemlerin Rabbi Allah içindir.

"De ki: Şüphesiz namazım": Meşru kılınan namazı demek istiyor. Nüsük de: Nesike’nin çoğuludur.

Burada nüsük hakkında dört görüş vardır:

Birincisi: Onlar kurbanlardır, bunu İbn Abbâs, Said b. Cübeyr, Mücâhid ve İbn Kuteybe, demişlerdir.

İkincisi: Dindir, bunu da Hasen Basri, demiştir.

Üçüncüsü: İbadettir.

Zeccâc şöyle demiştir: Nüsük; aziz ve celil olan Allah’a yaklaşmaya vesile olan her şeydir, ancak çoğunlukla kurbana denir.

Dördüncüsü: O din, hac ve kurbanlardır. Bunu da Ebû Salih, İbn Abbâs’tan rivayet etmiştir.

"Ve mahyaye ve memati": Cumhûr

"mahyaye’nin yesini harekeli ve "memati’nin ye’sini harekesiz okumuştur.

Nâfi ise "mahyay” şeklinde yeyi sakin ve

"mematiye” şeklinde de yeyi nasb ile okumuştur.

Sonra müfessirlerin bunun manasında iki görüşleri vardır:

Birincisi: Onun manası: Hayatıma ve ölümüme ancak Allah sahip olur, demektir.

İkincisi: Hayatım taatinde Allah için, ölümüm de cezasına dönmemde yine Allah içindir. Âyetten kasdedilen şudur: Allahü teâlâ şöyle demelerini haber vermiştir: Fiillerim ve hallerim yalnız Allah içindir, sizin O’na şirk koştuğunuz gibi başkası için değildir.