59

De ki: Allah'ın size indirdiği rızıktan bir kısmını helâl, bir kısmını da haram bulmamza ne dersiniz? De ki: “Allah mı size izin verdi, yoksa Allah'a iftira mı ediyorsunuz?”

“De ki: Allah'ın size indirdiği rızıktan bir kısmını helâl, bir kısmını da haram bulmanıza ne dersiniz?”

Yani bana bildirin, haber verin. Burada geçen, (.......) harfi ya (.......) kavliyle ya da, (.......) ile mensûb bulunmaktadır.

Yani, bana onu haber verin, demektir.

Nitekim (En'am 139) da şöyle buyurulmaktadır: “Şu hayvanların karmlarındaki yavrular, canlı olarak doğmaları hâlinde yalnızca bizim erkeklerimize âittir kâdirılarınııza ise haramdır.” Evet! Erzak yani rızıklar topraktan elde edilmektedir. Mademki bunun meydana çıkma nedenleri semâya bağlıdır, yani yağmur ve güneş olmalı ki meyveler olgunlaşsın, meydana gelmiş olsun. İşte bu bakımdan rızıkların indirilmesi göğe izafe edilmiştir.

“De ki: “Allah mı size izin verdi” Burada,

“De ki” kavlinin tekran tekit içindir. Mana ise şöyle olmaktadır: “De ki: Bana haber verin, helâl ve haram kılınma hususunda size Allah mı izin verdi? Siz bunları Allah'ın verdiği bir izne dayanarak mı işliyorsunuz?”

“Yoksa Allah'a iftira mı ediyorsunuz?”

Yoksa bu durumu yüce Allah'a nispet ederek Onun adına yalan mı uyduruyorsunuz? Bir tefsire göre burada yer alan ve soru edatı olan hemze, inkâr manasınadır. (.......) ise munkatiadır ve: “Aksine siz kesin olarak Allah'a iftira ediyorsunuz, Allah adına yalan uyduruyorsunuz” demektir. Böylece onların yalan söylemiş olduklarını, iftirada bulunduklarını kesin bir ifade ile kanıtlamak ve tespit etmek içindir.

Bu âyet, ilâhî hükümler konusunda herhangi bir şeyin sorulması hâlinde hemen o işin caizliği yoluna gidilmemesi ve bu tür konularda ihtiyatlı davranılması gerektiği gerçeğine vurgu yapılmakta ve inananlar buna yönlendirilmektedir. Bu itibarla hiçbir kimse kalkıp, şu câizdir, bu değildir, türünden bir şeyler söylememelidir. Böyle bir şeyi söyleyebilmesi için kesin olarak o meseleyi bilmesi ve onun öyle olduğuna da kani olması ğerekir. Aksi takdirde hiçbir araştırma ve incelemeye girmeksizin kafasının estiği doğrultuda söz söylemeye, kanaat belirtmeye kalkışırsa yargılayıcı olan yüce Allah'a iftira etmiş olur.